Co to jest pomoc de minimis?
Pomoc de minimis to forma wsparcia państwa dla firm, która ze względu na swoją niewielką wartość nie wymaga notyfikacji Komisji Europejskiej. Nazwa pochodzi od łacińskiej zasady de minimis non curat lex — prawo nie zajmuje się drobiazgami.
W kontekście energii elektrycznej, pomoc de minimis była przyznawana firmom w ramach rządowych mechanizmów ochrony przed drastycznym wzrostem cen energii w latach 2022–2024. Obejmowała m.in. dopłaty do cen energii elektrycznej, mechanizmy cenowe i inne formy wsparcia które zmniejszały faktyczne koszty zakupu prądu dla przedsiębiorców.
Kluczowy fakt: Pomoc de minimis ma limit na poziomie 300 000 euro (ok. 1 290 000 zł) na przedsiębiorstwo w ciągu 3 kolejnych lat podatkowych. Przekroczenie tego limitu — nawet nieświadomie — rodzi obowiązek zwrotu nadwyżki wraz z odsetkami.
Kogo dotyczy obowiązek złożenia oświadczenia?
Obowiązek złożenia oświadczenia o otrzymanej pomocy de minimis dotyczy firm, które:
- korzystały z mechanizmów ochrony cen energii elektrycznej w drugiej połowie 2024 roku (1 lipca – 31 grudnia 2024, cena maksymalna 693 zł/MWh),
- podpisywały ze sprzedawcą energii oświadczenia o statusie odbiorcy uprawnionego do ceny regulowanej lub mrożonej,
- nabywały energię elektryczną po cenach wynikających z tzw. tarczy energetycznej lub podobnych mechanizmów,
- nie złożyły stosownego oświadczenia do właściwego organu w 2025 roku, a termin ten był pierwotnie wymagany.
Uwaga — co grozi za brak działania? Niezłożenie oświadczenia w terminie może skutkować koniecznością zwrotu otrzymanej pomocy wraz z odsetkami, a w skrajnych przypadkach — utratą możliwości korzystania z pomocy de minimis w przyszłości. To bezpośrednio wpływa na zdolność firmy do korzystania z dotacji, dofinansowań i programów publicznych.
Dlaczego termin przypadał na 30 czerwca 2026?
Na mocy przepisów szczególnych, firmy które nie złożyły oświadczeń w pierwotnym terminie 2025 roku, otrzymały możliwość ich uzupełnienia w terminie do 30 czerwca 2026 roku. Termin ten już minął. Jeśli firma nie złożyła oświadczenia w żadnym z powyższych terminów, zalecamy konsultację z doradcą lub prawnikiem w celu oceny sytuacji.
Na czym polegało uregulowanie sprawy?
Procedura różniła się w zależności od formy pomocy którą firma otrzymała i od organu który jej udzielił (sprzedawca energii, urząd, program rządowy). Wymagała ustalenia: czy i w jakiej kwocie firma korzystała z pomocy, u którego sprzedawcy, przez jaki okres — a następnie złożenia oświadczenia we właściwym trybie i właściwym miejscu, oraz weryfikacji że łączna kwota pomocy z ostatnich 3 lat nie przekroczyła limitu 300 000 euro.
Jeśli nie masz pewności czy Twoja firma korzystała z pomocy de minimis w energetyce i nie uregulowała tej kwestii, skontaktuj się z nami. Pomagamy firmom ocenić ewentualne ryzyko wynikające z braku oświadczenia po terminie.
Jak to wyglądało w praktyce
Firma produkcyjna z branży przetwórczej, zatrudniająca 45 osób, korzystała z mrożonych cen energii elektrycznej przez 18 miesięcy w 2023–2024. Łączna wartość wsparcia wyniosła ok. 65 000 zł. Firma nie złożyła oświadczenia w 2025 roku ponieważ księgowa nie była świadoma tego obowiązku. Po kontakcie z doradcą energetycznym — złożono oświadczenie uzupełniające w marcu 2026. Sprawa zakończona bez konsekwencji.
Co ze sprzedawcami energii — czy pomagali?
Sprzedawcy energii elektrycznej odgrywali rolę pośrednika w udzielaniu pomocy de minimis — to przez nich klientom były przekazywane upusty cenowe wynikające z mechanizmów rządowych. Pierwszym krokiem było zwykle skontaktowanie się ze swoim ówczesnym sprzedawcą energii z prośbą o potwierdzenie kwoty pomocy i wskazanie właściwego trybu złożenia oświadczenia.
Wpływ na przyszłe zakupy energii
Brak uregulowania kwestii de minimis z lat 2023–2024 może mieć praktyczne konsekwencje przy kolejnym przetargu energetycznym. Spółki obrotu przed złożeniem oferty sprawdzają status pomocy de minimis klienta — jeśli firma zbliża się do limitu 300 000 euro lub ma nieuregulowane zobowiązania sprawozdawcze, może to wpłynąć na warunki oferty lub możliwość skorzystania z niektórych produktów cenowych.
Termin minął. 30 czerwca 2026 był ostatecznym terminem złożenia uzupełniającego oświadczenia o pomocy de minimis z lat 2023–2024. Jeśli Twoja firma nie złożyła oświadczenia w terminie, skonsultuj się z doradcą energetycznym lub radcą prawnym w celu oceny ryzyka i ewentualnych możliwości naprawienia sytuacji.
