Co to jest pomoc de minimis?
Pomoc de minimis to forma wsparcia państwa dla firm, która ze względu na swoją niewielką wartość nie wymaga notyfikacji Komisji Europejskiej. Nazwa pochodzi od łacińskiej zasady de minimis non curat lex — prawo nie zajmuje się drobiazgami.
W kontekście energii elektrycznej, pomoc de minimis była przyznawana firmom w ramach rządowych mechanizmów ochrony przed drastycznym wzrostem cen energii w latach 2022–2024. Obejmowała m.in. dopłaty do cen energii elektrycznej, mechanizmy cenowe i inne formy wsparcia które zmniejszały faktyczne koszty zakupu prądu dla przedsiębiorców.
Kluczowy fakt: Pomoc de minimis ma roczny limit na poziomie 200 000 euro (ok. 860 000 zł) na przedsiębiorstwo w ciągu 3 kolejnych lat podatkowych. Przekroczenie tego limitu — nawet nieświadomie — rodzi obowiązek zwrotu nadwyżki wraz z odsetkami.
Kogo dotyczy obowiązek złożenia oświadczenia?
Obowiązek złożenia oświadczenia o otrzymanej pomocy de minimis dotyczy firm, które:
- korzystały z mechanizmów ochrony cen energii elektrycznej wprowadzonych przez rząd w 2022, 2023 lub 2024 roku,
- podpisywały ze sprzedawcą energii oświadczenia o statusie odbiorcy uprawnionego do ceny regulowanej lub mrożonej,
- nabywały energię elektryczną po cenach wynikających z tzw. tarczy energetycznej lub podobnych mechanizmów,
- nie złożyły stosownego oświadczenia do właściwego organu w 2025 roku, a termin ten był pierwotnie wymagany.
Uwaga — co grozi za brak działania? Niezłożenie oświadczenia w terminie może skutkować koniecznością zwrotu otrzymanej pomocy wraz z odsetkami, a w skrajnych przypadkach — utratą możliwości korzystania z pomocy de minimis w przyszłości. To bezpośrednio wpływa na zdolność firmy do korzystania z dotacji, dofinansowań i programów publicznych.
Dlaczego termin przypada na 30 czerwca 2026?
Na mocy przepisów szczególnych, firmy które nie złożyły oświadczeń w pierwotnym terminie 2025 roku, otrzymały możliwość ich uzupełnienia w terminie do 30 czerwca 2026 roku. Jest to termin nieprzekraczalny — po jego upływie możliwość złożenia oświadczenia wygasa, a firma pozostaje w niezgodności z przepisami o pomocy publicznej.
Warto też pamiętać, że lipiec nie istnieje — termin 30 czerwca to ostatni dzień czerwca, a nie „31 czerwca” jak niektórzy błędnie podają (czerwiec ma 30 dni).
Co konkretnie trzeba zrobić?
Procedura różni się w zależności od formy pomocy którą firma otrzymała i od organu który jej udzielił (sprzedawca energii, urząd, program rządowy). Ogólna ścieżka wygląda następująco:
- Zidentyfikuj czy Twoja firma otrzymała pomoc de minimis — sprawdź umowy ze sprzedawcą energii z lat 2022–2024. Jeśli podpisywałeś oświadczenia o statusie odbiorcy uprawnionego lub chronionego, prawdopodobnie korzystałeś z pomocy.
- Sprawdź dostępne zaświadczenia — sprzedawca energii lub instytucja udzielająca wsparcia powinna wystawić zaświadczenie o pomocy de minimis. Jeśli go nie masz, zwróć się do sprzedawcy z pisemną prośbą.
- Złóż oświadczenie do właściwego organu — formularz oświadczenia o otrzymanej pomocy de minimis składa się zazwyczaj do organu nadzorującego daną formę wsparcia lub do sprzedawcy energii, który był pośrednikiem w udzielaniu tej pomocy.
- Zaktualizuj rejestr pomocy de minimis — upewnij się, że całkowita kwota pomocy de minimis jaką firma otrzymała w ciągu ostatnich 3 lat nie przekroczyła limitu 200 000 euro.
Jak to wygląda w praktyce
Firma produkcyjna z branży przetwórczej, zatrudniająca 45 osób, korzystała z mrożonych cen energii elektrycznej przez 18 miesięcy w 2023–2024. Łączna wartość wsparcia wyniosła ok. 65 000 zł. Firma nie złożyła oświadczenia w 2025 roku ponieważ księgowa nie była świadoma tego obowiązku. Po kontakcie z doradcą energetycznym — złożono oświadczenie uzupełniające w marcu 2026. Sprawa zakończona bez konsekwencji.
Co ze sprzedawcami energii — czy pomogą?
Sprzedawcy energii elektrycznej odgrywali rolę pośrednika w udzielaniu pomocy de minimis — to przez nich klientom były przekazywane upusty cenowe wynikające z mechanizmów rządowych. Dlatego pierwszym krokiem jest kontakt ze swoim ówczesnym sprzedawcą energii z prośbą o:
- potwierdzenie czy i w jakiej kwocie firma korzystała z pomocy de minimis w ramach danej umowy,
- wystawienie lub potwierdzenie zaświadczenia o udzielonej pomocy,
- wskazanie właściwego trybu złożenia oświadczenia.
Część sprzedawców aktywnie informowała klientów o tym obowiązku — część nie. Jeśli nie otrzymałeś żadnej korespondencji w tej sprawie, nie oznacza to że problem Cię nie dotyczy.
Wpływ na przyszłe zakupy energii
Brak uregulowania kwestii de minimis z lat 2023–2024 może mieć praktyczne konsekwencje przy kolejnym przetargu energetycznym. Spółki obrotu przed złożeniem oferty sprawdzają status pomocy de minimis klienta — jeśli firma zbliża się do limitu 200 000 euro lub ma nieuregulowane zobowiązania sprawozdawcze, może to wpłynąć na warunki oferty lub możliwość skorzystania z niektórych produktów cenowych.
Podsumowanie: Termin 30 czerwca 2026 jest nieprzekraczalny. Jeśli Twoja firma korzystała z obniżonych cen energii w 2023–2024 i nie złożyła oświadczenia o pomocy de minimis — skontaktuj się ze swoim sprzedawcą energii lub doradcą energetycznym jeszcze w czerwcu 2026. Procedura jest prosta, ale wymaga działania przed terminem.